İSVİÇRE – Bugün düzenlenen bir basın toplantısında, bir grup Kürt entelektüel Lozan Kürt Enstitüsü’nün (Kürtçe: Enstîtuya Kurdî ya Lozanê) resmi olarak kurulduğunu duyurdu.
Basın toplantısında okunan bildiriye göre, Lozan Kürt Enstitüsü’nün
'nin temel amacı, Kürtlerin kendi kaderini tayin etme haklarını savunmaktır. Enstitünün tüm hedefleri, Kürtçe ve Fransızca olarak okunan bir bildiri ile duyuruldu. Basın toplantısına çok sayıda yazar, akademisyen, Kürt siyasetçi ve Kürt diasporası kurumlarının temsilcileri katıldı.
Lozan Kürt Enstitüsü yönetim kurulu üyeleri şunlardır: Necat Zanyar (başkan), Nazile Afkhami (başkan yardımcısı), Nara Saadi, Aziz Abdulkarim ve Seymus Ozdemir.
"Avrupa'da bir Kürt üniversitesi kurulacak"
Lozan Kürt Enstitüsü'nün kuruluş bildirisi şu şekildedir:
Bugün, tarihsel sorumluluk ve ulusal bilinçle, Kürt ulusunun ulusal haklarını, kültürel ve siyasi varlığını belirlemek ve korumak amacıyla Lozan Kürt Enstitüsü’nün kurulduğunu ilan ediyoruz. Lozan Kürt Enstitüsü, adını 1923 Lozan Antlaşması’ndan almaktadır; bu antlaşma ile Kürt ulusunun kendi kaderini tayin hakkı sistematik olarak reddedilmiş ve Kürtler vatansız kalmıştır.
Bu isim bizim için bir reddetme sembolü değil, yüzleşme, yeniden inşa ve yeniden doğuşun sembolüdür. Bu nedenle enstitü, inkârın yaşandığı yerde bastırılan gerçeği yeniden inşa etmek için kuruldu ve ilk adımını burada attı. Enstitümüz, bu tarihsel kopukluğu ortaya koymak ve aşmak için entelektüel ve kurumsal bir girişim olarak kuruldu.
Bir asırlık tarihsel sessizlik
Lozan Antlaşması'nın Kürt ulusuna yüz yıldan fazla bir süredir dayattığı inkâr, parçalanma ve sessizlik rejimi artık sona eriyor. 2023 sonrası Ortadoğu'daki değişiklikler, Kürtlerin iç ilişkilerinin dilini ve uluslararası hukuku değiştiriyor. Enstitü, bu tarihi anı gören ve onu entelektüel bir öncüye dönüştüren vizyonun ürünüdür.
Misyon ve hedefler
Enstitimizin temel amacı, Kürt ulusunun kendi kaderini tayin etme hakkını tarihsel, hukuki ve siyasi açıdan korumak ve kurumsal düzeyde ve meşru yöntemlerle entelektüel temelleri hazırlamaktır. Bu bağlamda, Kürtlerin kimlik, dil, kültür ve özgürlük sorunları, enstitinin çalışma ve araştırma alanlarının ana başlıklarını oluşturmaktadır.
Enstitünün hedefleri, bölgesel, ulusal ve uluslararası düzeylerde Kürtler ve Kürdistan üzerine araştırmalar yürüten bir düşünce kuruluşu olarak çalışmak ve uzun vadede, evrensel bilgiyi, bilimi, sanatı ve düşünceyi bir araya getirebilen, akademik özerkliğe sahip bir kurum olan bir Kürt üniversitesini Avrupa'da kurmaktır.
Parçalanmadan birliğe
Lozan Kürt Enstitüsü, tarihsel parçalanmanın sonucu olarak Kürtler arasındaki bölünmelerin getirdiği gettolaşmanın aşılması, ulusal birlik ve zihinsel ve kurumsal yenilenme üzerine kurulmuştur. Enstitümüzün yönetim sistemi, Kürdistan’ın tüm bölgelerinin ortak iradesine dayanmaktadır. Bu birleşim, zihinsel ve pratik düzeyde Kürt ulusunun birleşik geleceğini temsil etmektedir. Bu sistem, sadece Kürtler arasındaki gettolara değil, Kürtlerin yaşadığı ülkelerdeki sosyal gettolara da karşı çıkmakta ve birlik, özgüven ve entegrasyona dayalı bir ulusal varoluşu teşvik etmektedir.
Lozan'da tarihi bir çağrı
Lozan Antlaşması'nın yıldönümü olan Temmuz 2025'te, enstitümüzün öncülüğünde akademisyenler, hukukçular ve politikacıların katılımıyla Lozan'da "Kürtlerin Kendi Kaderini Tayin Hakkı ve Geleceği" başlıklı bir atölye düzenleyeceğimizi duyurmaktan mutluluk ve kararlılık duyuyoruz. Bu atölye, tarihsel inkârın yerine, özgürlük arayışımızın ve entelektüel gücümüzün sesini dünyaya duyuracak bir platform olacaktır.
Lozan Kürt Enstitüsü, İsviçre’yi (…) düşünce özgürlüğü, siyasi çoğulculuk ve gelişmiş demokrasi örneği olarak görmektedir. Enstitümüzün amacı, İsviçre toplumuna ve bu ülkenin kültür dünyasına entegre olmaktır. Bu temelde, özellikle enstitünün kurulması sırasında bize destek olan İsviçreli dostlarımıza, kurumlara ve kamuoyuna içten şükranlarımızı sunmak isteriz.
Diasporanın ötesinde bir kurum
Bu bildiri ile sadece bir enstitünün kurulduğunu değil, aynı zamanda Kürt ulusunun özgürlüğe doğru yürüyüşünde yeni bir entelektüel aşamanın başladığını da ilan ediyoruz. Lozan Kürt Enstitüsü, eski bir ulusun entelektüel, bilimsel, kültürel ve akademik kurumudur. Tüm Kürt entelektüelleri, akademisyenleri, sanatçıları ve vatanseverleri bu çabaya katılmaya çağırıyoruz. (Rudaw)
https://kurdistan-au-feminin.fr/2025/05/04/suisse-fondation-de-linstitut-kurde-de-lausanne/