Lozan Kürt Enstitüsü Kuruluş Deklarasyonu

Önsöz

Bugün, tarihsel bir sorumluluğun ve ulusal bir bilincin taşıyıcısı olarak, Kürt milletinin ulusal haklarını, kültürel varlığını ve siyasal mevcudiyetini savunmak ve görünür kılmak amacıyla Lozan Kürt Enstitüsü'nü kurduğumuzu ilan ediyoruz.

Neden Lozan, Neden Şimdi?

Lozan Kürt Enstitüsü, adını, Kürt halkının kendi kaderini tayin hakkının sistematik bir şekilde inkâr edildiği 1923 tarihli Lozan Antlaşması'ndan almaktadır. Bu anlaşmayla Kürtler, devletsiz bırakıldı.

Bu isim, bizim için bir reddiyenin değil, bir yüzleşmenin, yeniden inşanın ve dirilişin simgesidir. Tam da bu nedenle Enstitü, inkârın mekânında kurulmuş; bastırılmış hakikatin yeniden inşası için ilk adımını burada atmıştır.

Enstitümüz, tarihsel bir kırılmayı hem teşhir eden hem de aşmaya yönelen entelektüel ve kurumsal bir hamle olarak doğmuştur.

Zamansal Eşik: Tarihi Suskunluğun Yüzyılı

Lozan Anlaşması'nın yüz yılı aşkın bir süredir Kürt halkına yaşattığı inkâr, parçalanma ve sessizlik rejimi, artık sona ermektedir. 2023 sonrası Ortadoğu'daki dönüşümler, Kürtlerin hem kendi aralarındaki ilişkileri hem de uluslararası hukukla kurdukları dili dönüştürmektedir. Enstitü, bu tarihsel momenti fark eden ve onu düşünsel öncülüğe dönüştürmeyi hedefleyen bir vizyonun ürünüdür.

Misyon ve Hedeflerimiz

Enstitümüzün temel amacı; Kürt halkının kendi kaderini tayin hakkını, tarihsel, hukuksal ve siyasal boyutlarıyla ele alarak savunmak, bu hakkın gelecekteki kurumsal ve meşru biçimlerini düşünsel düzeyde hazırlamaktır. Bu bağlamda, Kürtlerin kimlik, dil, kültür ve özgürlük sorunları, Enstitü'nün temel çalışma ve araştırma alanlarını oluşturmaktadır.

Bölgesel, ulusal ve uluslararası düzeyde Kürtlere ve Kürdistan'a dair araştırmalar yürütecek bir düşünce merkezi (think-tank) olarak faaliyet göstermek ve uzun vadede bir Avrupa Kürt Üniversitesi kurarak, Kürt bilimini, sanatını ve düşüncesini evrensel bilgiyle buluşturan, akademik özerkliğe sahip bir kurum oluşturmak enstitünün amaçlarındandır.

Parçalanmışlıktan Birliğe: Gettoları Aşan Bir İrade

Lozan Kürt Enstitüsü, tarihsel olarak parçalanmış Kürt halkının kendi içinde oluşmuş parça gettolarını aşmayı, ulusal birliğe dayalı bir zihinsel ve kurumsal yenilenmeyi esas alır.

Enstitümüzün yönetim ve kurucu yapısı, Kürdistan'ın tüm parçalarından gelen öncü kadroların birlikte oluşturduğu ortak bir iradeye dayanmakta; bu bileşim, Kürt halkının birleşik geleceğini düşünce ve eylem düzleminde temsil etmektedir.

Kürtlerin yalnızca kendi içlerindeki bölünmelere değil, yaşadıkları ülkelerde içine çekildikleri sosyal gettolaşmaya da karşı durarak, birlik, özgüven ve bütünleşme temelinde bir ulusal varoluşu teşvik etmektedir.

Lozan'da Tarihsel Bir Çağrı: Uluslararası Çalıştay

Bu vizyon doğrultusunda, Lozan Anlaşması'nın yıldönümü olan Temmuz 2025'te, Enstitümüz öncülüğünde Lozan'da, uluslararası akademisyenlerin, hukukçuların ve siyasetçilerin katılımıyla “Self Determinasyon Hakkı ve Kürtlerin Geleceği” başlıklı bir çalıştay düzenleneceğini kamuoyuna büyük bir sevinç ve kararlılıkla duyuruyoruz.

Bu çalıştay, tarihsel inkârın mekânında, özgürlük arayışımızın sesini ve düşünsel gücünü dünyaya taşıyacak bir platform olacaktır.

İsviçre: Dayanışma ve Ortak Gelecek

Lozan Kürt Enstitüsü, İsviçre'yi yalnızca bir merkez ve mekân olarak değil; düşünce özgürlüğünün, siyasal çoğulculuğun ve ileri demokrasinin bir örneği olarak görmektedir. Enstitümüz İsviçre toplumu ve kültür dünyasıyla bütünleşmeyi esas alır. Bu bağlamda, özellikle Enstitü'nün kuruluş aşamasında destek sunan İsviçreli dostlarımıza, kurumlara ve kamuoyuna içten teşekkürlerimizi sunuyoruz.

Diasporayı Aşan Bir Kurum

Bu deklarasyon ile yalnızca bir enstitünün değil, aynı zamanda Kürt halkının özgürlük yürüyüşünde yeni bir zihinsel safhanın da başladığını ilan ediyoruz. Lozan Kürt Enstitüsü; köklü bir ulusun düşünsel, bilimsel, kültürel ve akademik organizasyonudur.

Tüm Kürt aydınlarını, akademisyenlerini, sanatçılarını ve yurtsever bireylerini bu kurumsal çabanın parçası olmaya çağırıyoruz.