27 Temmuz 2025 12:15
Navenda Nûçeyan (K24) – Lozan Kürt Enstitüsü (IKL), 101 yıl önce Lozan Antlaşması'nın imzalandığı yerde, Kürt siyasetçiler, akademisyenler ve hukukçuların katılımıyla "Kürtlerin Hakları ve Geleceği" başlıklı bir konferans düzenledi. Toplantının sonunda, "Kürdistan'ın statüsü ulusal bir meseledir" ifadesinin yer aldığı ve bölgenin barışının temeli olarak Kürtlerin birliği çağrısı yapılan bir bildiri yayınlandı.
Konferans, İsviçre'nin Lozan kentindeki Chateau d'Ouchy'de düzenlendi ve üç ana oturumdan oluştu. Toplantılarda Lozan Antlaşması'nın tarihsel ve hukuki durumu, özerklik ve egemenlik gibi konular ile Kürdistan'daki siyasi durum, siyasi parti liderleri ve üyeleri tarafından tartışıldı.
Birinci Toplantı
Birinci oturumda yazar Evîn Çîçek, hukukçu Şehmus Özdemir ve hukukçu Celal Baykara, Lozan Antlaşması'nın tarihsel ve hukuki boyutlarını değerlendirdiler.
İkinci Oturum
İkinci oturumda akademisyen Behrooz Şucaî, akademisyen Sharo Garîp ve yazar Diyax Polat, özgürlük, eşitlik ve adalet konularını tartıştılar.
Üçüncü Oturum
Üçüncü oturumda HAK PAR Başkanı Düzgün Kaplan, PSK Başkanı Bayram Bozyel, PWK Başkanı Mustafa Özçelik, PAKURD Başkanı Gewran Goyî ve PDKS üyesi Cemal Meraî, Kürdistan’ın siyasi durumu üzerine görüşlerini paylaştılar.
Toplantı Bildirisi
Toplantının sonunda Lozan Kürt Enstitüsü Başkanı Necat Zanyar sonuç bildirgesini sundu ve şöyle dedi: "Tarihi bir dönemde, tarihi bir mekanda, tarihi bir duruş sergilemek istedik."
Deklarasyonun Ana Başlıkları:
- Karar Hakkı Evrenseldir: Bildiride, karar hakkının Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'nın birinci maddesinde kabul edilen evrensel bir hak olduğu belirtildi. Bu nedenle Kürtler de dünyadaki tüm uluslar gibi kendi kaderlerini tayin etmelidir.
- Kürdistan'ın ulusal kimliği: Kürdistan'ın kimliğinin sadece demokrasi, insan hakları ya da kültürel miras değil, tüm bunları içinde barındıran ulusal bir kimlik olduğu vurgulanmıştır. Necat Zanyar, Kürtlerin en az 300 yıldır ulusal egemenlik haklarını savunduklarını belirtti.
- Mevcut Sistem: Bildiri, Yeni Ortadoğu ve dünyadaki mevcut sistemin değişimi üzerine durdu ve Kürtlerin özgürlüğü ve özerkliğinin bölgedeki özerklik krizini çözebileceğini ve yeni bir denge sağlayabileceğini belirtti. Federal Kürdistan Bölgesi ve Kürdistan’ın Rojava Özerk Yönetimi, iki önemli örnek olarak gösterilmiştir.
Kürtlerin Birliği, Komşularla Barış: En önemli sonuç olarak, “Kürtlerin birliği, komşularla barış” ilkesi kabul edildi ve Kürdistan’ın en büyük ihtiyacının birlik, beraberlik ve uzlaşma olduğu vurgulandı.
Enstitü Destekçilerine Teşekkür
Toplantının ardından, Lozan Kürt Enstitüsü'ne destek verenlere plaket takdim edildi.